Energiebeheer en KNX: verbetering van de interoperabiliteit op alle niveaus

Sinds de publicatie van de KNX-specificaties versie 3.0.4 zijn er nieuwe functionele blokken geïntroduceerd om de interoperabiliteit op het gebied van energiebeheer te verbeteren. Deze functionele blokken bieden een gestandaardiseerde aanpak voor complexe energiegerelateerde toepassingen, waardoor een consistentere integratie tussen verschillende fabrikanten en systemen mogelijk wordt.

Belangrijke toepassingsgebieden zijn onder meer fotovoltaïsche systemen, HVAC en laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen, waar apparaten doorgaans een groot aantal datapunten genereren. Door gemeenschappelijke functionele blokken te definiëren, vermindert KNX onduidelijkheid bij de interpretatie en implementatie, waardoor systemen voorspelbaarder en efficiënter kunnen samenwerken. Dit is een belangrijke stap in de richting van schaalbare en interoperabele energiebeheeroplossingen op basis van KNX.

Om de interoperabiliteit ook buiten de bouwsector verder te versterken, werkt de KNX Association actief samen met gevestigde initiatieven uit de energiesector. Een belangrijk voorbeeld hiervan is de samenwerking met de SunSpec Alliance, die heeft geresulteerd in een nieuw whitepaper waarin de koppeling tussen SunSpec-modellen en het KNX-protocol wordt beschreven. SunSpec-modellen worden op grote schaal toegepast door grote fabrikanten van omvormers en zijn goed bekend bij netbeheerders. Door deze modellen aan KNX te koppelen, slaat dit werk een duidelijke brug tussen gebouwautomatisering en energiesystemen, wat de integratie van fotovoltaïsche omvormers en aanverwante energie-assets vergemakkelijkt. Deze afstemming vergroot de relevantie van KNX in energiebeheerscenario's waar interactie met netgerichte systemen steeds belangrijker wordt.

Tegelijkertijd is er een koppeling gecreëerd tussen SAREF4ENER en KNX, binnen de context van de Gedragscode voor energieslimme apparaten (een initiatief van de Europese Commissie DG ENER). SAREF (Smart Applications REFerence ontology) is een gestandaardiseerde woordenschat die is ontworpen door het Europese normalisatiecomité ETSI om verschillende IoT-apparaten en -toepassingen in staat te stellen elkaar te begrijpen. SAREF4ENER is het deel van SAREF dat specifiek is gewijd aan de energiesector. Deze activiteit, die momenteel in uitvoering is, heeft tot doel KNX verder af te stemmen op semantische modellen die in de energiesector worden gebruikt, ter ondersteuning van interoperabiliteit op een hoger, semantisch niveau.

Apparaten en toestellen voor energiebeheer zijn doorgaans complexer dan traditionele componenten voor gebouwautomatisering. Als deze uitsluitend via datapunten op applicatieniveau worden geïntegreerd, kan dit leiden tot meer technische inspanningen en langere implementatietijden. Bovendien vindt de communicatie meestal plaats tussen twee apparaten, namelijk het energiebeheersysteem voor thuisgebruik en het energiebeheerapparaat (bijvoorbeeld de omvormer van de zonnepanelen in de woning).

Om dit aan te pakken, introduceert KNX een vorm van verticale integratie tussen apparaten en energiebeheersystemen. Deze aanpak stelt energiegerelateerde apparaten in staat om hun functionaliteit op een gestructureerde en gestandaardiseerde manier bloot te stellen aan een energiebeheersysteem, waardoor de integratiecomplexiteit aanzienlijk wordt verminderd en snellere implementaties mogelijk worden. Tegelijkertijd vervangt dit niet de gevestigde horizontale integratie via ETS. ETS blijft het centrale hulpmiddel voor inbedrijfstelling en interoperabele configuratie tussen KNX-apparaten.